Dit handboek is geschreven voor het Choir van het "Jesus College" te Cambridge en geeft een goede indruk hoe het er aan toe gaat als je zingt in een echt Engels koor!

Het Handboek is geschreven door Timothy Byram-Wigfield (door de jongens wordt hij “Mr B-W” genoemd), Director of College Music, Jesus College, februari 2002.

Het Handboek is vooral bedoeld voor ‘probationers’ (beginnende zangertjes; bij ons koor noemen we ze ‘Probs’), nieuwe ‘choristers’ (jongens in het concertkoor) en hun ouders, maar we hopen dat het Handboek ook nuttig is voor de oude rotten!

We hopen complete informatie te geven over hoe het is om Chorister te zijn in Jesus College (Cambridge, Engeland); uitleggen wat een Chorister doet en wanneer, enkele legendes uit de wereld helpen en vragen beantwoorden (zoals: wat is ‘Mag’ en ‘Nunc’?).

Ook beschrijven we in het Handboek hoe we met Choristers werken, aan welke regels we ons houden, wat we doen als een kind ziek wordt en andere noodgevallen. Het geeft de verantwoordelijkheid van Jesus College aan jegens de Choristers en wat we allemaal doen om de tijd die de Choristers in Jesus College zijn zo aangenaam mogelijk is..

Chorister zijn bij Jesus College

Proficiat met je toelating als in Jesus College Chapel Choir! Je staat aan het begin van een spannende muzikale reis en je wordt één met een groot aantal jongens die eerder lid waren van het Koor. Je zult een mooie tijd hebben, veel nieuwe vrienden maken, en deel uitmaken van heel speciale gebeurtenissen.

Om te beginnen:

  • moet je een Chorister’s uniform hebben.
  • moeten je maten opgenomen worden voor een ‘Cassock’ (dat is een toog; het lange, vaak donker gekleurde gewaad van koorleden). Probs dragen alleen Cassocks; als je als Chorister in het Concertkoor komt draag je over je Cassock ook een ‘Surplice’ (een superplie; het witte kleed dat de échte koorleden over hun toog dragen).
  • moet je leren ware de activiteiten van het koor in het College gebeuren (dus: kijk goed rond in de gebouwen, probeer de weg te vinden, en probeer de plattegrond van het College te leren).
  • zorg dat je de regels waaraan je je als Chorister moet houden hebt gelezen en begrijpt.

Uitleg over Probationers

Een Probationer (‘Prob’) is een beginnende Chorister; we hebben Junior en Senior Probationers. Als je bij het koor komt als je 7 of 8 jaar oud bent, ben je een Junior Probationer. Eéns per week kom je voor je eigen speciale repetitie en om naar de Choristers te luisteren. We leren je zingen, we leren je een beetje muziek lezen en je ontdekt wat voor muziek en in wat voor kerkdiensten het koor zingt.

Als je 9 bent, wordt je Senior Probationer. Je komt naar de repetities van de Choristers op woensdag, ’s avonds om 10 over 6. Na een tijdje mag je ééns per week meezingen in de Chapel. Na Pasen in het jaar dat je Senior Probationer geworden bent, wordt je gevraagd om vaker te komen zingen, zodat je kunt wennen aan wat het koor allemaal doet. Ook kun je gevraagd worden om in te vallen voor een Chorister, als er bijvoorbeeld eentje ziek is. Als dat allemaal goed gaat, wordt je na dat 1e jaar als Senior als Chorister toegelaten in het Concertkoor en zing je alle diensten mee en mag je meedoen met alle Chorister-activiteiten. Probationers worden in een speciale kerkdienst in het koor opgenomen. Heel informeel hoor; de Dean leest je naam voor en heet je welkom in het koor. Voor Choristers is er een echte formele kerkdienst, ‘Surplicing of Choristers’ genaamd: dan ben je écht Chorister van het koor geworden.

Uitleg over Choristers

Chorister zijn in Jesus College is heel bijzonder omdat je, in tegenstelling tot King’s, St. John’s en de meeste andere Kathedralen, in je eigen school blijft en je gewoon thuis blijf wonen. Wél zing je natuurlijk in alle diensten en concerten, ga je mee op tournee en alle andereactiviteiten.

Zingen is geweldig! Het verbetert je gezondheid (goede ademhaling) en je concentratie, je werkt samen met anderen en je leert muziek lezen. Allemaal goede dingen voor je latere leven. In Jesus College mag je zingen in de prachtige akoestiek in één van oudste en mooiste gebouwen in Cambridge.

Elke Chorister leert hoe hij zijn stembanden moet gebruiken. Anders gezegd: hij leert hoe hij moet zingen. Je leert hoe je moet ademen, hoe je moet staan, wat je moet doen om verschillende geluiden te maken. Iedereen maakt een verschillend en uniek geluid en je zou trots moeten zijn op het speciale geluid dat jouw eigen stem maakt

Jesus College Choir kent ook twee Awards (medailles): de ‘David White Medal’, voor die Chorister die het meeste is vooruitgegaan in een jaar, en de ‘Attendance Cup’ voor héél weinig verzuim. Sommige Choristers hebben baantjes en speciale taken. Dat is prima, want dan krijg je beter betaald! Die baantjes en taken zijn: muziek klaarleggen voor repetities in East House, de muziek weer verzamelen ná repetities, potloden uitdelen, Mr B-W’s muziek sorteren, enzovoort.

Er zijn twee Head Choristers: de Head Chorister en de Deputy Head Chorister (de plaatsvervanger), meester één voor elke deel van het koor (zie: ‘Dec’ en ‘Can’). De Head Choristers worden benoemd door Mr B-W, in overleg met de Dean. Andere, ervaren Choristers kunnen Senior Chorister worden, als je tenminste 2 jaar bij het koor bent, als je niet te veel repetities en diensten hebt gemist, en als Mr B-W je daarvoor aanbeveelt. Het is een teken dat je met je stem ver gevorderd bent, dat je veel muziek kent en dat je je goed hebt gedragen. Als je eenmaal Senior Chorister bent, is het misschien leuk om een zangexamen af te leggen, om te laten zien wat je bereikt hebt. Het is natuurlijk niet verplicht, maar Mr B-W zal er zeker met jou en je ouders over praten.

Probeer hetgeen je op het Koor geleerd hebt toe te passen op andere muziek die je hoort, op de radio, of op school. Is ’t snelle of langzame muziek? Luid of zachtjes? Wordt ’t tempo misschien sneller? Probeer het drumtempo of het ritme mee te kloppen. Of, probeer de muziek eens op te schrijven. Elke woensdag is om 4 uur ’s middags op BBC Radio 3 (5 uur bij ons) een Evensong-uitzending van een Cathedral Choir. Luister eens of ze net zo goed klinken als jij!

Jaarlijkse hebben we een Chorister’s Christmas Party; een feestje rond Kerstmis voor de koorleden! Veel hapjes en drankjes, en Mr B-W organiseert allerlei spellen. Verder hebben we elke zomer een Barbecue voor alle Choristers en hun familie. Soms bij een Chorister thuis, soms in het College.

Choristers' rules

Er zijn niet ál te veel regeltjes, maar het is erg belangrijk dat iedereen ze begrijpt en zich ernaar gedraagt: het zijn basisregeltjes die ervoor zorgen dat iedereen een fijne tijd heeft. Je moet doen wát je gevraagd wordt, wannéér het je gevraagd wordt. Bijvoorbeeld: Mr B-W vraagt je om naar het speelveld te komen; een Senior Chorister vraagt je om naar de Choir-stalls te gaan (je weet wel, die banken waar we staan als we Evensong zingen); een Organ Scholar (een Student van het College) vraagt je om snel je koorkleding aan te doen… wát je ook gevraagd wordt: je moet er naar luisteren en het gevraagde meteen doen. Tijdens repetities of een dienst mag er niet gepraat of op een andere manier gestoord worden! Tijdens een onderbreking van de repetitie, of als we een ander stuk muziek gaan pakken, mag je wel zachtjes praten tegen je buurman, maar je mag niet praten of anderen afleiden als we een stuk repeteren. Er mag zéker niet gepraat worden tijdens diensten of concerten!

Gedraag je altijd goed als je in het College bent

Het College is een plaats waar mensen werken en studeren. Onthoud dat de Chapel en de Cloisters (de gangen rond de Chapel) geen speel- of sportterreinen zijn; je moet je er goed gedragen en onthouden dat de mensen die daar komen juist komen vanwege de rust. In de Chapel mag je in géén geval rennen! Zorg dat je tenminste 10 minuten voor begin van een repetitie of dienst aanwezig bent. Dan kun je even bijpraten met je koorvrienden, je kunt helpen om het repetitielokaal klaar te maken, naar toilet gaan, enzovoorts… en we kunnen toch op tijd beginnen.

Je mag na een dienst pas gaan, als Mr B-W dat gezegd heeft. Na een dienst zorgen we eerst dat de muziek opgeruimd is, Cassocks en Surplices (je koorkleding) netjes is opgehangen, etc. Alle gebouwen van het College zijn ‘verboden toegang’ voor Choristers, behalve East House (waar de repetities worden gehouden) en de Chapel. Dit geldt natuurlijk niet als je ergens speciaal wordt uitgenodigd, zoals voor de Chorister’s Christmas Party in de Upper Hall. Als er iets rond het koor gebeurt dat je niet bevalt, moet je dat Mr B-W zo snel mogelijk vertellen.

Ook al zijn Choristers en hun ouders formeel geen leden van het College, zijn ouders van harte welkom in die delen van het College die open zijn voor publiek, als uw kinderen bezig zijn in het College. Natuurlijk zijn ouders en hun vrienden bijzonder welkom bij diensten die het koor zingt en u mag uw vrienden en familie altijd rondleiden in de Chapel, als die open is.

Mensen, repetitietijden en diensten

In het koor zie je allerlei mensen. Jij zingt als Chorister de bovenste of treble-stem (sopraan) en heel misschien de vol- gende stem: de alt. De andere stemmen heten counter-tenor, tenor en bas en ze worden gezongen door leden van Jesus College, van andere colleges of andere volwassen zangers. Ze worden ook wel ‘Choral Scholars’ genoemd (dat zijn studenten die speciaal zijn uitgenodigd om in het koor te zingen) of ‘Volunteers’ (zangers van buiten het College). Countertenors zingen de 2 e stem van bovenaf, de altpartij, in ‘falcet’ (dat lijkt een beetje op jodelen); de tenoren zingen de 3 e stem van bovenaf en de bassen de onderste stem. Sommige componisten hebben muziek geschreven voor 5, 6, 7 of 8 stemmen. De Engelse componist Thomas Tallis heeft zelfs een werk gecomponeerd voor 40 stemmen!

Hoe moet je met je stem omgaan? Je stem is uniek: niemand anders klinkt zoals jij doet. Als je erover nadenkt hoe vaak je je stem op een dag gebruikt, merk je wel hoe sterk je stembanden moeten zijn. Zo zijn ze ook gemaakt: je hoeft je stem niet té overdreven te beschermen. Maar er zijn toch wel een paar dingen die je kunt doen om je stem in tip-top conditie te houden

  • Drink elke dag veel water (géén frisdranken met bubbeltjes!).
  • Denk na over het gebruik van je stem als je speelt, als je sport, als je thuis bent. Wees verstandig en zorg ervoor dat je je stem niet overschreeuwt.
  • Als je keelpijn hebt, probeer niet te veel te hoesten.
  • Probeer eens ’s morgens vroeg te gorgelen met lauw water met een beetje zout erin – het smaakt natuurlijk niet erg lekker, maar het werkt wel!

 

Ook zijn er allerlei dingen die slecht zijn voor je stem, en die je dus niet moet gebruiken voordat je gaat zingen:

  • Frisdranken met bubbeltjes;
  • Koekjes (want die gaan in je keel kriebelen);
  • Sinaasappels (daarvan ga je hoesten!)
  • Sommige snoepjes, speciaal snoepjes die tegen keelpijn zouden helpen… Die snoepjes geven eigenlijk een lichte verdoving aan je stembanden, waardoor je dénkt dat je keelpijn beter is. In werkelijkheid wordt je keel er erg droog van en als je dan gaat zingen ga je ook hoesten!

Concerten, Tournees, CD-opnamen

Gedurende het jaar zijn er naast de Evensong en andere diensten ook concerten, tournees en andere speciale muzikale gebeurtenissen in het programma opgenomen. De tournees houden we meestal in Juli, na het einde van het schooljaar. CD-opnamen proberen we altijd te houden op 3 avonden achter elkaar, op een moment dat ook de College-mensen kunnen meezingen. Ook proberen we steeds vaker samen met andere Cathedral Choirs te zingen: er zijn maar liefst 10 kathedralen op één uur rijden vanuit Cambridge.

Natuurlijk houden we er bij het opstellen van het programma rekening mee dat de Choristers niet altijd hier zijn, maar naar hun eigen school gaan en thuis wonen. We proberen leuke dingen te doen, jullie ervaring als Choristers uit te breiden, maar dat zonder jullie teveel te belasten.

The Order of Services

Er zijn twee diensten die jullie regelmatig zullen zingen: Evensong en de Eucharistie.

Evensong is op Donderdag en Zaterdag.

Introïtus (een kort Anthem om de dienst te beginnen en om de leden in de gemeente te laten weten dat je er bent);

  • Confession (Schuldbelijdenis; vaak wordt die weggelaten);
  • Preces (1e deel van de Responses);
  • Psalm (Psalmen worden volgens een vast rooster gezongen);
  • 1e Lezing (uit de Bijbel, meestal uit het Oude Testament);
  • Magnificat (Lied van Maria; wordt vaak ook “Mag” genoemd);
  • 2e Lezing (meestal uit het Nieuwe Testament);
  • Nunc Dimitis (Lied van Simeon; wordt ook vaak “Nunc” genoemd) – meestal zingen we een “Mag” en “Nunc” van dezelfde componist;
  • Creed (Geloofsbelijdenis – door iedereen uitgesproken);8
  • 2e Deel van de Responses en Onze Vader, gezongen;
  • Anthem (dit kan een langere of een kortere zijn);
  • Gebeden
  • Hymn;
  • Processie – we verlaten de kerk onder orgelspel (Organ Voluntary).

 

Eucharistie is op Zondagmorgen.

Alle muziek die we dan zingen vormt meestal een ‘Mis’, van componsiten zoals Haydn, Mozart, Victoria, Palestrina, of wie dan ook. (interieur van Ely Cathedral) Misschien kun je zelf ook wel eens een Mis schrijven. In een Mis zitten altijd de volgende delen: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus, Agnus Dei.

De Order of Service voor een Eucharistie:

  • Introïtus (hetzelfde als voor Evensong, maar deze zingen we achter in de kerk);
  • Openingsgebed, Confession en Absolution;
  • Kyrie of Gloria;
  • Collect (dat is een gebed);
  • Lezingen uit het Oude en het Nieuwe Testament;
  • Gradual Hymn;
  • Lezing uit het Nieuwe Testament – Preek – Creed (gesproken) – Gebeden – Vredegroet – Offertorium;
  • Consecratie (door de Dean; het koor zingt het Sanctus en het Benedictus);
  • Communie voor hen die daaraan willen deelnemen;
  • Agnus Dei;
  • Gebeden tot slot;
  • Hymn tot slot;
  • Zegening van de Gemeente;
  • Processie – we verlaten de kerk onder orgelspel.

Gedurende het jaar zijn er ook allerlei speciale gebeurtenissen. Zo is er de ‘Service voor Remembrance Sunday’ (dat is de Engelse Zondag van Dodenherdenking, zoals wij op 4 mei doen). Vaak zijn er dan veel Professoren en Studenten van het College aanwezig. Ook zingen we elk jaar begin december een Advent Carol Service, waarmee het begin van het nieuwe kerkelijk jaar wordt ingeluid.

Gedragscode

Jesus College heeft een Gedragscode voor volwassenen die als vrijwilliger werken met kinderen, zoals opgesteld door het Bisdom van Ely. Een kopie is op aanvraag verkrijgbaar. Alle volwassenen die in contact komen of werken met de Choristers (zoals personeel van het College) wordt verzocht een verklaring te ondertekenen dat zij de Gedragscode zullen respecteren.

Wat moet je doen als je niet kunt komen

Als je niet zou kunnen komen door een éénmalige gebeurtenis (bijv. een voetbaltoernooi van je school) of als je langere tijd afwezig zou zijn, dan moeten je ouders zo vroeg mogelijk schrijven naar Mr B-W, om toestemming voor je afwezigheid te vragen. Hij kan ervoor kiezen om eerst met je over dat verzoek te praten, voordat hij een beslissing neemt. Het is niet eerlijk naar Mr B-W en de andere Choristers en Probs toe, om zomaar in het voorbijgaan of een dag van te voren snel te vertellen ‘dat je morgen niet kunt komen’. De Choristers werken als een team en, net als bijv. in een elftal, heb je alle teamleden nodig om een goede prestatie te kunnen leveren!

Natuurlijk zijn er wel eens bijzondere omstandigheden, en daar zullen we altijd een sympathiek oor voor hebben, maar het is eenvoudiger als iedereen zich aan dezelfde regels houd.

Het is gebruikelijk bij andere koren en ook netjes, om Mr B-W vooraf toestemming te vragen als een Chorister van plan is deel te nemen aan een muzikale gebeurtenis, zoals een solo zingen op een bruiloft of een concert. Mr B-W zal je met plezier helpen om zo’n concert voor te bereiden.

The End...

Een Chorister zingt meestal vanaf zijn 9de verjaardag tot de zomer na zijn 13 e of 14 e verjaardag; meestal breekt je stem rond die tijd.

Als dat gebeurt nemen we afscheid van je in een speciale dienst, en je ontvangt dan het volgende:

  • een prachtig certificaat met het logo van het College, waarin staat wanneer je Chorister was in het Jesus College Chapel Choir; ondertekend door de Dean en Mr B-W;
  • een boek over hoe je kunt leren orgel te spelen. Ook komen je ouders en jij (als Old Chorister) op onze mailinglijst. Via de Nieuwsbrief wordt je op de hoogte gehouden van allerlei gebeurtenissen en concerten van het koor. Ook wordt je van tijd tot tijd als Old Chorister uitgenodigd bij speciale gelegenheden. Later komen sommige Choristers terug om te zingen als counter-tenor, tenor of bas. Misschien hoor jij daar ook bij…